Nhà thơ Nguyễn Bính (1918-1966) viết chữ thường thì cũng như mọi người, không có gì đặc biệt; nhưng viết chữ Hán và chữ quốc ngữ bằng bút lông mực tàu với khuôn khổ lớn, thì đúng như người xưa nói, thật “phượng múa rồng bay”. Tôi đã từng được xem không ít những bài thơ viết đẹp như thế.
Năm 1960, những ai đến Thư viện Nam Định sẽ thấy Nguyễn Bính viết tặng thư viện bài thơ “Tặng Đảng” của nhà thơ Huy Cận:
Bốn nghìn năm nước mắt mồ hôi
Máu đỏ trộn với phù sa dựng nước...
Bài thơ dài 20 câu, viết trên một tấm giấy trắng dài treo trên tường mà mới bước vào Thư viện, người ta đã nhìn thấy. Không biết, hơn nửa thế kỷ trôi qua, Thư viện Nam Định có còn giữ được bài thơ và nếu giữ được, nó có còn treo ở chỗ cũ?
Tuy nhiên, Thư viện Nam Định còn có một bài thơ khác, của chính Nguyễn Bính, do Nguyễn Bính viết, cũng bằng bút lông mực tàu, cũng trên một tờ giấy trắng to, nhưng treo ở phòng làm việc riêng ở tầng hai của giám đốc Thư viện bấy giờ, bút danh là Võng Xuyên - nhà thơ của Nam Định, một trong những bạn thơ của Nguyễn Bính (tôi nhớ, ông tên là Truật). Hình như giám đốc Thư viện có cảm tình riêng với tôi, vì mùa hè năm ấy, tôi được Trường cấp III Lý Tự Trọng cử đến giúp Thư viện làm tư liệu, thỉnh thoảng ông gọi tôi lên chuyện trò ở phòng làm việc của ông. Nhờ vậy mà tôi được thấy và chép lại bài thơ của Nguyễn Bính vừa nói trên: Bài “Để lại ngàn sau”. Bài thơ này, theo tôi biết, Nguyễn Bính không chép tặng riêng nhà thơ Võng Xuyên, mà còn chép tặng mấy người khác nữa. Tất cả các tập thơ của riêng Nguyễn Bính, cũng như những tập thơ có thơ Nguyễn Bính in chung với các nhà thơ khác lâu nay, đều không thấy có bài thơ này. Tôi chép lại đây tặng bạn đọc.
Để lại ngàn sau
Đem đến một bài thơ hay
Đổi lấy hai bông hoa quý
Chủ nhân vắng nhà, biết hỏi ai
Khách tự đổi trao chẳng câu nệ
Nghĩ rằng hoa quý với thơ hay
Vốn đã nghìn xưa bạn thanh khí
Chỉ tiếc hoa sớm nở chiều tàn
Thơ thì lưu truyền đến hậu thế
Cho nên càng nghĩ càng thương hoa
Càng thấy yêu hoa khôn xiết kể
Lại nghĩ kiếp hoa thật không ngắn
Hoa vẫn cùng ta sống ở đời
Bông này héo đi bông khác nở
Xuân qua xuân lại hoa càng tươi
Chỉ có đời người là thấp thoáng
Một sớm soi gương tóc bạc rồi
Thế nên muốn sống trăm nghìn tuổi
Phải có thơ hay để lại đời
Để ngàn năm sau những dạ hội
Rượu nho đầy cốc, hoa đầy bình
Tất cả yêu cầu một người đẹp
Đứng bên đài hoa ngâm thơ mình
Nguồn: Cand (Hồng Diệu)