Thật khó mà nói cho
rành mạch về mùa xuân, bởi đó là mùa khiến cho con người ta bỗng nhiên trở nên
khác lạ, chợt nhòa đi, chợt vượt thoát, chợt hờ hững. Mùa xuân là mùa tác động
đến con người dữ dội nhất, tuồng như nhịp của mùa ấy đã xâm chiếm nhịp của con
người và có một bản giao hưởng lớn trào dâng đâu đó.
Mùa xuân từ lâu không chỉ là câu chuyện của
trời đất, mà đã dịch hình ảnh, ngữ nghĩa của nó về con người. Với tác giả Lê
Miên Ca (lemienca@gmail.com) cái thực của thiên nhiên chuyển nhẹ nhàng, ngọt
ngào sang người, gần như không có ranh giới:
Đông
qua xuân cũng vừa sang
Đậu
trên cánh mỏng mơ màng tuổi hoa.
(Xuân
sang)
Câu thơ trên thuộc dạng “thì cũng người ta
thường tình” nhưng câu dưới lại ngoạn mục. Câu dưới như một chớp sáng dịu dàng
soi sáng cho cả bài. Tựa như thế, trong bài Lời yêu tháng Chạp của Hoàng Tấn
Linh (Hải Lăng-Quảng Trị) cũng có những câu thơ lóe lên thứ ánh sáng lạ:
Chạm
môi xuân thấy nụ cười
Nghe
mình lần lữa bên trời vàng phai.
Và không chỉ có hai câu ấy, hai câu tiếp
theo cũng đẹp, như cảnh đẹp của xuâni vậy:
Con
đường nhỏ nắng chia hai
Thầm
thì lời mộng dấu hài xanh cây
Xuân đến nhưng chính cái sự đến của xuân lại
hay làm cho người ta nhớ đi đâu đó. Nỗi nhớ ấy có muôn nẻo. Tác giả Phạm Dụng
(Yên Mỹ-Hưng Yên) nhớ ngày nhập ngũ trong dịp xuân mới của mình:
Đường
xuân tràn ánh nắng
Hương
bưởi thơm đâu đây
Chiếc
khăn hồng ai tặng
Bàn
tay nắm bàn tay.
(Nhập ngũ)
Ngày hội tòng quân vào dịp xuân quả thực
không dễ phai tàn trong ký ức của các chàng trai. Nẻo nhớ trong lúc xuân đến
của tác giả Lê Thanh Vân (Nam
Định) thì hướng về những người đồng đội cũ, những chiến binh đã nằm lại chiến
trường. “Bè bạn nay ở nơi đâu/ năm xưa chiến trận rừng sâu bưng biền”. Không ai
níu giữ được dòng chảy của cuộc sống, mọi sự đến rồi đi, sinh thành rồi hoại
diệt. Bạn bè ra đi dần, vì tuổi tác, vì thương tật và nỗi buồn da diết “ngày
xuân nhớ bạn” đọng lại ở hai câu thơ trĩu nặng:
Xanh
xưa trả hết cho đời
Còn
mình tôi đứng giữa trời nắng mưa.
(Ngày xuân
nhớ bạn)
Với tâm trạng ấy, để nói lời sẻ chia thật
khó. Nếu có dịp, Người Biên Tập sẽ nâng một chén rượu với tác giả Lê Thanh Vân
để cùng nhớ tới những người bạn “một thời chiến chinh”.
Xuân gọi đến sự sum họp, nhưng cũng là dịp
cho người chưa có điều kiện sum họp nhìn thấu hơn cái khoảng xa cách. Lòng
người vin theo xuân mà nhớ, da diết nhớ, cồn cào nhớ.
Nhà
ai rộn rã nói cười
Thèm
nghe tiếng lửa reo nồi bánh chưng.
(Xuân Xa
quê)
Tâm trạng của tác giả Lý Thị Minh Châu (Đà
Lạt-Lâm Đồng) cũng là tâm trạng của không ít người sống xa quê. Tác giả Đào
Trọng (Lê Chân - Hải Phòng) về với ngày xuân của làng quê mình để tìm lại kỷ
niệm trên con sông Cầu thân thương:
Xuân
này theo dấu hội lim
Câu
ca nửa nổi nửa chìm vắt qua
Soi
dòng sông nước phù sa
Ngỡ
người năm ấy..hóa ra bóng mình
(Ta
về)
Vậy là tìm người xưa không thấy, lại thấy
chính mình. Cũng chẳng sao, dù có hơi chua xót, nhưng cái vị chua xót ti teo ấy
trong không khí xuân nào có thấm tháp gì, chỉ như chút se lạnh lướt qua rồi tan
biến.
Ngày xuân, không thể không nhắc nhớ tới
rượu. Có chút rượu, sự nồng nàn hình như cũng tăng lên. Thật khó mà chối từ
nhấp môi chút rượu đầu xuân. Trong bài Rượu xuân, tác giả Trần Phú có diễn tả
mối liên hệ dằng díu giữa rượu với xuân và giữa hai thứ thần tiên ấy với con
người. Một chút rượu cho dậy màu là đẹp, nhưng chỉ dừng ở đấy thôi, nên thế,
chứ hăng hái đến mức này e rằng cũng gờn gợn:
- Uống cho trời thấp đất cao
Rồi ta lại dắt nhau vào mộng mơ…
Uống
đến độ lệch trời đất thì nên là rượu tình, rượu ý, rượu của mộng tưởng, chứ là
rượu thật thì cần phải đắn đo. Không cần tới rượu mà tác giả Nguyễn Hữu Thước
(Đống Đa- Hà Nội) vẫn có thể dẫn nhau vào mộng:
- Chúng mình nhắm mắt lại em
Cho xuân chín mở mắt xem chúng mình.
(Xuân
chín)
Hóm hỉnh vậy, láu lỉnh vậy cho nên đáng yêu
vậy cái lời “xui” đầy chất xuân của tác giả ấy.
Mùa xuân không chỉ dừng lại ở mộng mơ như
vậy. Vẫn còn đó những gian nan, những cơ cực do thiên tai.
- Những cành đào sau lũ
Chìa lên trời không hoa
Và do
cả con người nữa:
- Mùa xuân này lên rừng
Lá đâu em hái lộc
Rừng lâm tặc phá rồi…
(Về
quê ăn tết)
Nỗi niềm ấy là của Yến Thanh (thành phố Vinh
- Nghệ An)
Nhưng vượt qua nỗi cơ cực đời thường, xuân
vẫn cứ đến, hồn nhiên, phơi phới, kéo theo tình cảm con người cũng tới cái
ngưỡng hồn nhiên, phơi phới. Trong cảm xúc không đừng được ấy, khi đọc bài thơ
Xuân Hà Nội của tác giả Nguyễn Kiến Quốc (Gia Lâm-Hà Nội), lòng ta thấy sảng
khoái bởi bắt gặp câu thơ nhẹ nhàng mà chứa chất bên trong cả một bể đam mê:
- Tôi đặt nụ hôn vào tháng giêng
Bước sang năm mới, Người Biên Tập chúc tất
cả những cộng tác viên của tạp chí có nhiều niềm vui, nhiều cảm hứng sáng tạo
mới. Và hy vọng trong mỗi tác phẩm của cộng tác viên, Người Biên Tập đều gặp
một nụ hôn thân ái gửi tới cuộc đời này
Người Biên Tập