Hội tiễn mùa đông (Thơ K. Stupnitsky)
Ngày đăng: 16/02/2012 10:12:57 SA
Tuần lễ Tiễn mùa đông ở Nga
Ngày lễ Maslenhitsa (Tiễn mùa đông) luôn đi kèm với những hội hóa trang vui vẻ, trò chơi dân gian, trượt tuyết. Trước kia dân gian gọi ngày lễ này là ngày “tưng bừng, say sưa”. Ngày nay thì ngày lễ đã giảm đi ý nghĩa nghi lễ của mình và trở thành một nghi thức biểu tượng của việc tiễn đưa mùa đông và đón mùa xuân về.
 |
Với bánh xèo và mật ong
|
Mỗi ngày của tuần lễ Maslenhitsa có tên riêng.
Thứ Hai – ngày đầu tiên của tuần lễ, gọi là ngày "Đón tiếp": cha đạo đưa cô dâu về với cha mẹ nguyên cả ngày, từ sáng sớm. Cô phải giúp việc nhà để đến chiều cha đón để đưa đến ông mai. Người ta không vội làm bánh xèo, còn chờ thỏa thuận xem ngày nào ai trong số họ hàng sẽ đến thăm.
Ngày thứ hai của Maslenitsa - "Ngày vui chơi". Bắt đầu đi dạo ngoài đường, xây các lâu đài bằng tuyết, che mặt bằng những mặt nạ gây cười, và tin rằng với khuôn mặt khác thì một cuộc sống mới cũng bắt đầu - vui vẻ và thành đạt.
Từ thứ Tư, các bà mẹ vợ bắt đầu mời các chàng rể đến ăn bánh xèo. Trước đây việc đãi chàng rể làm khánh kiệt các bà mẹ vợ vì thường phải làm cả một đại tiệc. Bánh xèo to, nhỏ, sữa, với trứng cá hoặc cá mòi.
Thứ Năm mở rộng. Bắt đầu những cuộc đi chơi thực sự: người ta mang theo hình nộm, để chúng lên các bánh xe, vừa trượt vừa hát. Thường có các cuộc thi đấu tay, thi khéo léo, thi trượt tuyết.
Thứ sáu: các cô dâu mời họ hàng đến nhà mình. Các cô thường tặng các bà chị chồng những món quà riêng.
Ngày cuối cùng của Maslenitsa - chủ nhật, còn gọi là ngày "xá tội".
Từ ngày thứ tư là bắt đầu Maslenhitsa tưng bừng, tức là tất cả được lệnh “ăn đến no cành hông, uống đến say mềm, hát đến khản giọng, nhảy múa đến kiệt sức”. Theo tục lệ, ngày thứ sáu những người vợ trẻ mời bố mẹ mình dạy bảo điều hay ý đẹp. Lời mời này là vinh dự lớn cho các bậc cha mẹ, và do đó tất cả mọi bà con họ hàng hàng xóm đều biết cả. Chính việc bỏ qua chàng rể trong truyền thống này đã làm cho người con rể không thoải mái gì mấy, và có thể chính điều này đã gây nên những mầm mống của cuộc xung đột vĩnh viễn giữa mẹ vợ và chàng rể. Tuy nhiên từ chiều thì bà mẹ vợ đã phải cho đưa đến nhà cặp vợ chồng trẻ các dụng cụ để đổ bánh xèo: chảo, xoong và môi múc bột. Ông bố vợ thì gửi đến bột và hộp bơ. Ngày xưa người dân Nga làm bánh xèo từ nhiều loại bột khác nhau: bột tiểu mạch, kiều mạch, bột tấm kiều mạch, bột kê, bột đại mạch và cả bột đậu nữa.
 |
| Maslenitsa 1919 – Tranh của hoạ sĩ Kustodiev B.M (Nga, 1878 – 1927) |
Từ thời xa xưa những người Sla-vơ cổ đã coi bánh xèo là món ăn nghi lễ. Nhưng trước hết bánh xèo là món ăn không thể thiếu được trong lễ Tiễn mùa đông của người Nga Người Nga có biết bao nhiêu thành ngữ, tục ngữ về bánh xèo – “Trong tuần lễ tiễn đưa mùa đông thì những chiếc bánh xèo bay lên trần nhà”, “Không có bánh xèo thì không còn là Maslenhốna”, “Không phải sống bình thường, mà như là Maslenhitsa tưng bừng” “Dù có cầm cố cả gia sản cũng phải lo cho Maslenhitsa”… Đó là ngày lễ tưng bừng, cuộc ăn uống say sưa trước dịp ăn kiêng lớn trước ngày lễ Phục sinh
Năm nay các tín đồ Chính thống giáo ở Nga ăn lễ Tiễn mùa đông (Maslenitsa) từ ngày 20 đến ngày 26 tháng 2. Nhân tuần lễ Tiễn mùa đông, xin được giới thiệu một bài thơ về phong tục này.
HỘI TIỄN MÙA ĐÔNG
K. Stupnitsky
Hội tiễn mùa đông, tiễn mùa đông!
Bánh xèo lăn như mặt trời hồng,
Như vầng dương nhỏ xòe tay ấm.
Khiến bé mèo sốt ruột đứng trông.
Hội tiễn mùa đông, tiễn mùa đông!
Đông lạnh ngả sang Hạ ấm nồng.
Lại nữa, nàng Xuân đang đỏng đảnh
Ướm thử xiêm áo có xinh không.
Hội tiễn mùa đông, tiễn mùa đông,
Rộn rã gọi mời điệu múa vòng!
Bánh xèo cùng bơ và váng sữa
Chờ được chia cho hội má hồng!
Chà, bánh xèo với nhân trứng cá
Mới là món chính chứ, tất nhiên.
Nào, xin mời, ta cùng nâng cốc,
Cùng vô tư cất tiếng hát lên.
Thật là vui quá, thật là vui!
Nam thanh nữ tú dạo khắp nơi.
Mặt trời sục sâu đôi chân ấm
Xuống dưới lớp tuyết phủ trên đồi.
Hội tiễn mùa đông, tiễn mùa đông
Trứng tráng trên chảo nóng mệt không…
Chỉ thương sợi rơm kia nghịch ngợm
Trên đống lửa hồng cháy bập bùng.
Hội tiễn mùa đông, tiễn mùa đông
Những món ăn ngon nhiều quá chừng!
Bỏ qua những trò đùa quá trớn
Mình cũng được bỏ qua, nghe cưng!
QUỲNH HƯƠNG dịch và giới thiệu (Theo NNN)
.
|