Ông đồ thời @ Trịnh Tuấn từng được 2 lần ghi danh vào kỉ lục Việt Nam với cuốn thư pháp Truyện Kiều dài 300m, Bản Tuyên Ngôn Độc Lập nặng 300kg cũng bằng thư pháp. Anh là giám đốc một công ty truyền thông đang làm ăn khá phát đạt, ngoài ra còn tham gia viết văn, làm báo, từ thiện…     

Ở nước ta, thư pháp chữ quốc ngữ mới xuất hiện và phát triển trong khoảng 30 năm trở lại đây nhưng đã đạt được một số thành tựu. Bạn đánh giá thế nào về thư pháp chữ quốc ngữ hiện nay?

 Trịnh Tuấn: Thư pháp chữ quốc ngữ hay còn gọi là thư pháp chữ Việt hiện nay, dẫu còn đang đứng trước nhiều vấn đề thuận nghịch về quan niệm cũng như học thuật, nhưng rõ ràng, thư pháp quốc ngữ là một “bộ phận” đáng kể trong cái “thân thể” thư pháp Việt Nam đương đại.

Thư pháp chữ quốc ngữ hiện nay có khá nhiều dòng. Mỗi dòng mỗi vẻ, chưa có sự thống nhất nào cả. Lý do làm nên điều đó chính là sự hỗn lọan về “lí luận” cho phân môn nghệ thuật này. Mỗi nhà một phách, mỗi người một kiểu. Nói chính xác là: nền lý luận thư pháp chữ quốc ngữ vẫn chưa có viên gạch nào vuông vắn cả, nên khi xếp các viên gạch ấy lại với nhau, không tài gì xây được một bức tường kiên cố và đẹp đẽ. Thành ra, có nhiều chỗ làm cho người nhìn khó chịu.

Nhìn nhận một cách khách quan và khoa học về một loại hình nghệ thuật là một việc khó, nó càng trở nên khó khăn và bế tắc với những phân môn nghệ thuật mới mẻ, hoặc bị chìm trong sự quên lãng, vừa được khơi dậy như một làn sóng. Đối với thư pháp và thư pháp chữ Việt, không thể tránh khỏi những bất đồng về quan điểm, về cách tiếp cận.

Ở một góc nhìn khác, có thể thấy, thư pháp chữ quốc ngữ là một sản phẩm của xã hội và nó phản ánh trung thực đời sống xã hội đương đại. Chấp nhận nó như một thực tế và thời gian sẽ trả lời tất cả.

 Trịnh Tuấn rất quan tâm tới việc mở lớp dạy thư pháp chữ quốc ngữ cho nhiều bạn trẻ. Việc làm này đã mang lại hiệu quả ra sao?

Trịnh Tuấn: Hạt muối bỏ vào biển thế nào, thì hiệu quả của việc anh hỏi nó tương tự thế! Thư pháp là một thú chơi không dễ gì “quần chúng hóa” được. Bao năm nay, nó cứ khiêm cung đứng trong những nơi linh thiêng hoặc nghiêm cẩn, thành ra nó thiếu đi cái bàng bạc của núi biếc sông xanh, của lòng người chan chứa ân tình. Qua các khóa đào tạo, chúng tôi nhận ra một điều rất thú vị rằng, việc gán ghép cho thư pháp như vừa dẫn là quá ư hẹp dạ. Chẳng qua vì thiếu những người tận tâm, tận hiến và thiếu kênh tương tác giữa các thư gia với công chúng đó thôi. Rất may là giới truyền thông cũng đã đóng góp nhiều vào công cuộc “hoằng dương” thư pháp nước nhà. Còn hiệu quả hay một cái gì tương tự thì chưa có thể nói được điều gì…

 Từng được ghi danh vào kỉ lục Việt Nam với cuốn thư pháp Truyện Kiều dài 300m; Bản Tuyên Ngôn Độc Lập cũng bằng thư pháp nặng tới 300kg và nhiều triển lãm đình đám khác…Trịnh Tuấn muốn khẳng định gì? Đó có phải là cuộc chơi “ngông” hay do tình yêu với thư pháp Việt?

Trịnh Tuấn: Chuyện cũ ở với người xưa, chuyện nay nói cũng thành thừa thãi thôi! Những gì tôi đã làm là những việc tôi thấy phải làm, làm xong rồi thì lo làm việc khác. Lợi danh trời quý trời cho, qua cơn tan tác lại rồ dại yêu… (Cười) Vâng, “ngông” hay “yêu” thậm chí là “điên”, ở một chừng mực nào đó, tôi thấy cũng giống nhau cả.

Là giám đốc công ty truyền thông đang làm ăn khá phát đạt lại tham gia một số hoạt động từ thiện, rồi viết văn, làm báo. Vậy bạn dành thời gian nào cho thư pháp?

Trịnh Tuấn: Chẻ các việc đó ra thì có vẻ chúng chẳng có liên quan gì. Nhưng kỳ thực, lâu nay mọi công việc của tôi đều là đang làm cho thư pháp. Viết văn, viết báo về thư pháp, kinh doanh thư pháp, tìm kiếm những hướng mới cho sự phát triển loại hình này v.v… tuy đa mảng khối, nhưng chỉ là nhất sự mà thôi!

 Nhiều nhà thư pháp trẻ hiện nay rất tích cực quảng bá hình ảnh và tìm cách bán tác phẩm của mình ra nước ngoài. Đó cũng là một cách tạo thu nhập đồng thời góp phần tôn vinh thư pháp Việt. Liệu đó có phải là sự lựa chọn của bạn?

Trịnh Tuấn: Con người ta sinh ra vốn luôn có những khát khao và hoài bão lớn cho mình, tuy nhiên, cũng tùy duyên và tùy cơ hội của mỗi người mà khát khao, hoài bão hóa thân thành hiện thực với các cấp độ khác nhau. Người Nhật có một phương ngôn rất hay chỉ vẻn vẻ có ba chữ, nhưng chứa đựng cả một tinh thần Nhật, đó là: Tôi có thể!

Là một công dân nước Việt, sống trong thời kỳ đổi mới, xã hội trao cho tôi cũng như các trí thức trẻ khác muôn vàn cơ hội để lựa chọn, và tôi chọn nghệ thuật làm con đường tiến thân lương thiện. Tôi không chỉ thấy lúa gạo Việt Nam có mặt ở nhiều nước trên thế giới, mà còn thấy phở, cà phê, và nhiều mặt hàng thủ công mỹ nghệ có xuất xứ tại Việt Nam, đang có mặt tại các siêu thị lớn ở các nước phát triển. Ấy là những sản phẩm hàng hóa thông thường, nhưng chính cơ hội hội nhập còn cho phép chúng ta xuất khẩu các giá trị văn hóa Việt ra thế giới, mà tác phẩm mang tải tâm hồn Việt, nhân cách Việt là đặc điểm nổi bật để nhận diện thương hiệu Việt Nam tại nước ngoài. Hiện chúng tôi có nhiều dự án về thư pháp, và tất nhiên, mục tiêu phát triển thư pháp Việt ở nước ngoài là một trong những dự án hàng đầu của chúng tôi.

Cảm ơn nhà thư pháp trẻ về cuộc trò chuyện thú vị này!

ĐOÀN LỮ thực hiện